KKDİK Sürecinde Firmaların En Sık Yaptığı 7 Kritik Hata ve Çözüm Yaklaşımları

Türkiye'de kimyasal maddelerin güvenli yönetimi ve mevzuata uyum konusu, artık yalnızca çevre ve iş sağlığı güvenliği başlığı altında değil; ticari sürdürülebilirlik, tedarik zinciri sürekliliği ve hukuki sorumluluk açısından da doğrudan belirleyici bir unsur haline gelmiştir.

KKDİK (Türkiye REACH) uyum süreci, firmalar için yalnızca bir bildirim veya belge hazırlama yükümlülüğü değildir. Kimyasal envanterden tedarikçi doğrulamasına, SDS/GBF dokümantasyonundan maruziyet senaryolarına kadar uzanan, çok disiplinli ve teknik doğruluğu yüksek bir yönetim yaklaşımı gerektirir.

Sahada yapılan teknik incelemeler ve danışmanlık çalışmaları, birçok işletmenin KKDİK sürecini hâlâ parçalı, eksik veya reaktif şekilde yönettiğini açıkça göstermektedir. Bu yaklaşım, firmaları hem mevzuat riskiyle hem de ticari belirsizliklerle karşı karşıya bırakmaktadır.

Bu yazıda, KKDİK sürecinde firmaların en sık yaptığı 7 kritik hatayı ve bu hataların nasıl doğru şekilde yönetilebileceğini teknik ve pratik bir bakış açısıyla ele alıyoruz.

1. Eksik veya Güncel Olmayan Kimyasal Envanter

Birçok işletmede kimyasal envanterler farklı dosyalarda, güncelliği belirsiz ve SDS verileriyle uyumsuz şekilde tutulmaktadır.
Oysa KKDİK kapsamında kimyasal envanterin:

• CAS numarası bazlı,

• Güncel SDS ile uyumlu,

• Yıllık tonaj bilgilerini içeren,

• Rol tanımı net şekilde yapılmış

bir yapıda olması zorunludur.
Eksik envanter, doğrudan eksik kayıt anlamına gelir.

2. Rol ve Tonaj Belirlemesinin Yanlış Yapılması

Firmaların önemli bir bölümü:

• Üretici – ithalatçı – kullanıcı ayrımını net yapamamakta,

• Tek Temsilci (OR) sistemiyle çalıştığı halde yanlış rol beyan etmektedir,

• Tonaj hesaplarını yıllık bazda değil, sipariş bazlı yapmaktadır.

Yanlış rol ve tonaj beyanı, kayıt dosyasının reddine ve hukuki yaptırımlara kadar gidebilir.

3. Tedarikçi Beyanlarının Doğrulanmadan Kabul Edilmesi

"Tedarikçiden evrak aldık" yaklaşımı, KKDİK açısından teknik güvence anlamına gelmez.
Sahada en sık karşılaşılan sorunlar:

• Güncel olmayan kayıtlar,

• Hatalı madde tanımları,

• Tonaj uyumsuzlukları,

• Geçersiz veri paylaşım anlaşmalarıdır.

Her tedarikçi beyanı mutlaka teknik olarak doğrulanmalıdır.

4. SDS / GBF Dokümanlarının KKDİK ile Uyumlu Olmaması

Hâlâ birçok işletmede:

• Eski MSDS formatları,

• CLP'ye göre hazırlanmış ancak KKDİK uyumu yapılmamış SDS'ler,

• Güncel mevzuata göre revize edilmemiş belgeler

aktif olarak kullanılmaktadır.
Oysa SDS'ler, kayıt dosyasının bilimsel temelini oluşturur.

5. IUCLID Dosyalarının Son Ana Bırakılması

IUCLID dosyaları;

• Madde tanımlaması,

• Fizikokimyasal özellikler,

• Toksikolojik ve ekotoksikolojik veriler,

• Kullanım tanımları,

• Maruziyet senaryoları

gibi kapsamlı teknik bilgiler içerir. Bu nedenle dosya hazırlığı uzun süreli ve planlı yürütülmelidir. Son ana bırakılan IUCLID çalışmaları, ciddi kayıt riski oluşturur.

6. Maruziyet Senaryosu ve Güvenli Kullanım Zincirinin Eksikliği

KKDİK yalnızca madde bildirimi değildir.
Kayıt sürecinde;

• Operasyonel kullanım koşulları,

• Çalışan maruziyeti,

• Çevresel salımlar,

• Kontrol ve önleme tedbirleri

sayısal ve teknik olarak tanımlanmalıdır. Bu alanlardaki eksiklik, denetimlerde en ağır teknik uygunsuzluklar arasında yer alır.

7. Sürecin Proaktif Değil, Reaktif Yönetilmesi

KKDİK süreci çoğu zaman "son dakikaya bırakılan bir evrak işi" gibi yönetilmektedir.
Oysa süreç;

• Konsorsiyum katılımları,

• Veri paylaşım sözleşmeleri,

• Laboratuvar test stratejileri,

• Maliyet planlamaları

gibi uzun vadeli teknik ve ticari kararları içermektedir.

Sonuç: KKDİK Evrak Değil, Kurumsal Risk Yönetimidir

KKDİK uyumu; tedarik zinciri güvenliği, operasyonel süreklilik ve kurumsal itibar açısından stratejik bir yönetim modelidir. Sürecin yalnızca dokümantasyon olarak görülmesi, firmaları uzun vadeli ve kontrolsüz risklerle karşı karşıya bırakır.

Expert PSR olarak firmalara;

• Kimyasal envanter oluşturma ve doğrulama

• Rol ve tonaj analizi

• Tedarikçi uyum doğrulaması

• SDS / GBF teknik revizyonu

• IUCLID teknik dosya hazırlığı

• KKDİK uyum ve kayıt stratejisi oluşturma

başlıklarında teknik ve stratejik danışmanlık sağlıyoruz.

KKDİK sürecinizi güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir şekilde yönetmek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.