Zorunlu IMDG KOD Eğitimleri

Taşımacılık, günümüzde birden fazla taşıma aracı ile farklı taşıma türlerini kapsayacak şekilde dzenlenmeye başlanmıştır. Taşımacılıkda özel bir yeri olan tehlikeli yükler kapsamı ise dünyanın bir çok ülkesinde yıllardır uygulanmasına rağmen ülkemizde son on yılda gündeme gelmiş ve çoğunluğu yabancı sermayeli şirketlerin emniyet ve güvene verdiği önem iile yaygınlaşmaya başlamıştır. Özellikle uluslararası mevzuata ülkemizin tarafa olması ile bu süre hızlanmıştır. ADR’ye taraf olmamızı takiben kısa bir süre sonra Uluslararası Denizcilik Örgütü’de tehlikeli yüklere ait kod olan IMD’yi Uluslararası çok taraflı anlaşmalar ile yöntem ve standartlarda ülkelere arasındaki farklılığı kaldırmaya yönelik olarak uygulanma tavsiyelerine bağlamıştır. Bu bağlamda Denizyolunda Tehlikeli Yük tanımının tehlikeli mal tanımının ötesinde olduğunu da bu aşamada dikkat çekilmesinde fayda görüyoruz.

Halen deniz yolu ile taşınan yükün yaklaşık olarak % 40 ı tehlikeli ya da potansiyel olarak tehlikeli diye nitelendirilebilir ve bu tür yükün bir kısmı aynı zamanda insan, canlılar ve çevre için zararlı kabul edilir.

Tehlikeli malların doğru elleçlenmesi, kendi spesifik görevlerinin ifa ederken bu risklere maruz kalan bütün kişilerin, özelikle bu tür malların elleçlendiği yerlerin emniyetlerinden ve güvenliğinden sorumlu olanların eğitimli ve görevleri konusunda yetkin olması gerekliliği ortaya çıkmıştır .Aynı zamanda tehlikeli malların sınıflandırılmasında, paketlenmesinde, yüklenmesinde, elleçlenmesinde taşınmasında, depolanmasında, istiflenmesinde, ayrıştırılmasında, taşıma ile ilgili belgelerin düzenlenmesinde, kontrolünde ve benzeri iş ve işlemlerde görevli olan bütün personele, taşınan yükün tehlikeleri hakkında teknik ve pratik bir bilgi edinmelerini sağlamaya yönelik eğitim verilmesi gerekliliği kod için de belirginleşmiştir.
İşte bu söz konusu görev alanlarını kapsayan zorunlu eğitim şartı; Uluslararası Denizcilik Örgütü Deniz Emniyet Komitesi 7-16 Mayıs 2008 tarihinde Londra’da yapılan 84. toplantısında IMDG Kod için kabul edilen 34-08 sayılı değişiklikle IMDG Kod’da bulunan bazı hükümlerin uygulanmasını 01.01.2010 tarhi itibari ile zorunlu kılmıştır. Zorunlu kılınan önemli hususlar arasında IMDG Kod kapsamındaki tehlikeli maddeleri elleçleyen kara ve liman tesisi personeli ile bu yüklerin tedarik zincirinde görev alan ilgili diğer kurum ve kuruluşların personelleri başta olmak üzere kara pesoneli için IMDG Kod Bölüm 1.3 de bulunan eğitim şartı da yer almaktadır.

Ülkemizde de bu zorunluluk mevcut olup Ulaştırma Bakanlığı ve T.C. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı tarafından 4 Şubat 2011 tarih 27836 sayılı  Resmi Gazate de yayınlanan ”Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kod Kapsamında Eğitim ve Yetkilendirme Yönetmeliği” adı ile düzenlemeye tabii tutulmuştur. IMDG Kod kapsamında zorunlu hale getirilen eğitim hükmünün ülkemizde uygulanması amacına uygun olarak yukarıda anılan yönetmeliğin 5. madddesinde IMDG Kod kapsamında verilmesi gereken eğitim seminerleri 3 ana başlıkta toplanmıştır. Yetkilendirilmiş Kuruluş olarak sunulacak IMDG Kod Genel farkındalık eğitim semineri , IMDG Kod Greve yönelik eğitim semineri ve IMDG Kod yenileme eğitim semineri eğitimlerine katılımı zorunlu hale gelmiştir.

Bu eğitim  seminerlerinde, deniz yoluyla taşınan tehlikeli maddeler ile ilgili olarak, sınıflandırma, ambalajlama, işaretleme,etiketleme, plakalandırma, taşıma ünitesi ve gemiye yükleme taşıma ünitesinden veya gemiden boşaltma, yük teklifi isteme, yük teklifini hazırlama ve kabul etme, yükü elleçleme, istifleme ve tahliye planlarını hazırlama, taşıma, depolama ilgili sevk belgerini hazırlama, kotrol ve denetim yapma konularında yasal gereklilikleri ve tehlikeli yüklerin risklerini tanımayı sağlamak hedeflenmektedir.
IMDG kod kapsamında tanımlanan ve UN numarası bulunan tehlikeli yüklerin deniz yoluyla dökme olarak getirildiği limanlarda, dökme olarak boru hattı ile veya diğer donanımlar ile sahil tank sahalarına veya depolarına stoklanan ve bu tanklardan depolara kara yoluyla nakledilen taşıt tanklarına, tank koyternerlerine, IBC olarak tanımlanan taşınabilir tanklara yükleyen, elleçleyen personel ile IMDG kod kapsamındaki yüklerle ilgili olarak;

a.       Taşıyan olarak tanımlanan taşıma işleri organizatörü, taşıma acentesi, gemi acentesi, taşıma işleri komisyoncusu, fiili taşımacılar ile gönderen, alıcı, üretici, ithalatçı, ihracatçı, dağıtıcı, elleçleyen, ambalajlayan, yükleyen, boşaltan, ambalaj üreticileri, ambalaj tedarikçileri, ambalaj tasarımcıları, yük taşıma ünitesi üreticileri, yük taşıma ünitesi tedarikçileri, ambalaj ve yük taşıma ünitesi satın alanlar ve kiralayanlar, tehlikeli yükleri sınıflandıranlar, ambalaj ve yük taşıma ünitesine tip onayı ve uygunluk belgesi düzenleyenler ile ilgili tüm taraflar,

b.       Ambalaja ve yük taşıma ünitesine tehlikeli yükü yerleştirenler, tehlikeli yük içeren ambalajı ve yük taşıma ünitesini etiketleyenler, markalayanlar, plakalandrıdranlar, depolayanlar, istifleyenler, elleçleyenler, el, vinç veya forklift vb. taşıma araçları ile taşıyanlar ve taşımaya hazırlayanlar, yük taşıma ünitesinden tehlikeli yükü boşaltanlar,

c.       Kara ve liman tesisinde tehlikeli yük yerleşim planlarını hazırlayanlar, taşımayla ilgili teklif verme, teklif alma, kabul etme, taşıma belgelerini hazırlama gibi görevlerde bulunanlar,

d.       Karayolu taşıt aracı, koyetner ve tank konteyner dahil olmak üzere yük taşıma ünitelerini liman ve kara tesislerinde istifleme, ayrıştırma ve depolama faliyetlerinde bulunanlar,

e.       Liman tesisi tahliye ve acil durum planları hazırlama faliyerlerinde bulunanlar,

f.        Karayolu taşıt aracı, koyterner ve tank konteyner dahil olmak üzere yük taşıma ünitelerini gemi içine yükleme, gemi içinde istifleme, gemiden tahliye etme, istif planı hazırlama gibi görevlerde bulunan gemi liman ve kara tesisi prosesi,

g.       Tehlikeli yüke ilişkin her türlü kontrol ve denetleme, kaza, hasar, bilirkişi ve sigorta eksperliği faliyetlerinde bulunanalar,

h.       IMDG kod kapsamındaki yük atıkları ve tehlikeli yük taşınmış olan ambalaj ve yük taşıma ünitesi atıklarını yükleyen, taşıyan, bertaraf eden gerçek ve tüzel kişiler ile bu işleri fiili olarak yürüten ilgili kurum ve kuruluş personeli,

i.         Malzeme güvenlik bilgi fomunun taşımacılıkta da kullanılmasını temin eden bu formu düzenleyenler, değişikliklerini yapanlar ve Malzeme Güvenlik Bilgi formu düzenleme eğitimi verenler.
göreve yönelik eğitim seminerine katılması ve sertifikalandırılması gerekmektedir.
 
Tehlikeli yükün taşınması ile ilgili olarak insan normalde “tehlikeli ürünler”, tehlikeli ya da tehlikeye yol açan mataryeller, tehlikeli mallar  gibi ifadelerle karşılaşır. Bütün bu ifadeler aynı anlamda gibi düşünülse de tehlikeli mallar kavramı genel olarak

“Modern hayat için olmazsa olmaz niteliklerine rağmen insanların sağlığına, kamu güvenliğine ya da çevreye yönelik risk meydane getirmesi dolayısıyla tehlikeli kabul edilen mallar” olarak tanımlanabilir.

Telhlikeli malların taşınması hakkındak uluslararası normlar bir ölçüde Birlişmiş Milletler’in yükümlülükleri arasındadır. Birleşmiş Milletlerin tehlikeli malların nakliyatı konusundaki ilk girişimi 1953’de Sosyal ve Ekonomik Konsey himayesinde Tehlikeli Malların Taşınması konsusunda Uzmanlar Komisyonu kurulduğu zaman gerçekleşmiştir. 1956’da tehlikeli malların bütün taşıma yollarıyla taşınmasında söz konusu olan uluslararası hususları analiz ettikten sonra  komisyon böyle malları nakletmek için gereken minumum şartları belirleyen bir rapor yayınlamıştı. Taşıma tavsiyeleri, çoğunlukla mevcut milli düzenlemelere ve tehlikeli malların spesifik bir taşıma yoluyla nakledilmesi ile ilgili olarak çeşitli organizasyonlar tarafından gerçekleştirilen çalışmalara dayılıydı. O tarihten itibaren bu rapor bir çok defa revize edildi ve halen yeni normları meydana getirilmesinde ve mevcut normların revizyonuna olanak veren geniş ve esnek bir referans çerçevesi olarak kullanılmakadır. Nihai amaç, bu referans çerçevesine dayalı olarak, bütün taşıma modlarının tehlikeli malları taşınması için tam olarak aynı prensipleri uygulamaları  böylece modlar arası taşımalarda maksimum uluslararası tek düzelik sağlanması ve bunların hiç bir engelle karşılaşmamasıdır.

Aşağıda diğer ilgili düzenlemeler listelenmiştir.

- Tehlikeli Malların Demiryolu ile Taşınması RID
- Tehlikeli Malların Karayolu ile Taşınması ADR
- Tehlikeli Malların Deniz Harici Su Yolları ile Taşınması ADN
- Tehlikeli Malların Ren Yolu ile Taşınması ADNR
- Tehlikeli Malların Havayoluyla Taşınması ICAO
- Radyoaktif Maddelerin Taşınması IAEA

Tümü